Ο κρατικός προϋπολογισμός της Σουηδίας για το 2026 παρουσιάστηκε σήμερα το πρωί. O προϋπολογισμός εστιάζει στους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις αλλά δίνει σαφή προτεραιότητα στις οικογένειες.
«Πολλοί θα δουν τη οικονομική τους κατάσταση να βελτιώνεται, αλλά οι οικογένειες θα γνωρίσουν μια ουσιαστική ανακούφιση», δήλωσε η υπουργός Οικονομικών, Elisabeth Svantesson (Μ), στα σουηδικά μέσα ενημέρωσης.
Σύμφωνα με την υπουργό, το κέντρο βάρους του προϋπολογισμού μετατοπίζεται στις οικογένειες στις οποίες και οι δύο γονείς εργάζονται, ώστε να ενισχυθεί άμεσα η αγοραστική τους δύναμη.
«Είναι ένας προϋπολογισμός που βοηθά τα σουηδικά νοικοκυριά με πολλούς τρόπους. Όμως η έμφαση δίνεται στις οικογένειες όπου και οι δύο εργάζονται. Είναι η σειρά τους τώρα. Χρειάζονται ενίσχυση της αγοραστικής τους δύναμης», ανέφερε η Svantesson.
«Περισσότερο από το μισό των μέτρων αφορά φορολογικές ελαφρύνσεις και ενίσχυση του οικογενειακού εισοδήματος, με δηλωμένο στόχο την έξοδο από την παρατεταμένη ύφεση. Η Svantesson επισήμανε ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να επιβάλλει περισσότερους φόρους απ’ όσους είναι αναγκαίοι, τονίζοντας πως η ανάπτυξη δεν θα επιστρέψει αν αγνοηθούν οι σκληρά εργαζόμενοι. «Οι οικογένειες και οι επιχειρήσεις αποτελούν το κλειδί», σημείωσε χαρακτηριστικά.»
Η ίδια παρουσίασε τον προϋπολογισμό-μαμούθ των 9,8 κιλών και 3.300 σελίδων, επισημαίνοντας ότι μια από τις σημαντικές ελαφρύνσεις για τις οικογένειες με παιδιά θα είναι η μείωση των τελών στους παιδικούς σταθμούς.
Κύρια φορολογικά μέτρα
Η συμφωνία κυβέρνησης και Σουηδών Δημοκρατών περιλαμβάνει συνολικές παρεμβάσεις ύψους σχεδόν 80 δισ. κορωνών, με έμφαση στις εξής μειώσεις:
- Μείωση κατά 50% του ΦΠΑ στα τρόφιμα
- Μείωση φόρου εισοδήματος
- Μείωση φόρων για συνταξιούχους και άτομα με αναπηρικές παροχές
- Μείωση φόρου ηλεκτρικής ενέργειας
- Στήριξη προς τις επιχειρήσεις
Σημαντικό κομμάτι των μέτρων αφορά τις επιχειρήσεις, με στόχο την ανάκαμψη της οικονομίας:
- Χαμηλότερο κόστος για την πρόσληψη νέων
- Μεγάλες επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη και δεδομένα
- Μείωση φορολογίας για τις μικρές εταιρείες (fåmansbolag)
- Λιγότερη γραφειοκρατία και καλύτερη εξυπηρέτηση
Κλιματικοί στόχοι εκτός πορείας
Ο προϋπολογισμός αναγνωρίζει ότι η Σουηδία υστερεί σε όλα τα κλιματικά της ορόσημα και στις δεσμεύσεις της προς την Ε.Ε., με πρόβλεψη ότι έως το 2030 θα υπολείπεται κατά 4,3 εκατ. τόνους ισοδύναμου CO₂. Παρά τα στοιχεία αυτά, η Svantesson δήλωσε: “Δεν ντρέπομαι για την κλιματική πολιτική της Σουηδίας, είμαστε χώρα-πρότυπο”, παραδεχόμενη ωστόσο ότι οι δυσκολίες είναι κοινές για πολλά ευρωπαϊκά κράτη.
Επιτόκια και μακροοικονομικές προβλέψεις
Η κυβέρνηση αναμένει ότι η Κεντρική Τράπεζα θα μειώσει το επιτόκιο κατά 0,25% το φθινόπωρο, στο 1,75%. Δεν προβλέπονται περαιτέρω μειώσεις το 2025 ή το 2026.
Παράλληλα, πέραν των 80 δισ. για τις κοινωνικές και οικονομικές παρεμβάσεις, η κυβέρνηση διαθέτει περίπου 50 δισ. κορώνες για την άμυνα και τη στήριξη της Ουκρανίας.
Με πληροφορίες από Σουηδικά μέσα ενημέρωσης Expressen, TT, Aftonbladet, SVT News, Omni, Simployer κλπ, Νορβηγικά, Δανέζικα μέσα ενημέρωσης, Ελληνικό και Διεθνή τύπο.
Σημείωση Ποιά είναι η γνώμη μου για το προϋπολογισμό
Η σουηδική κυβέρνηση παρουσίασε τον φθινοπωρινό προϋπολογισμό για το 2026, έναν προϋπολογισμό που στοχεύει πρωτίστως στις οικογένειες και στις επιχειρήσεις. Οι φοροελαφρύνσεις και τα μέτρα στήριξης αναμένεται να ανακουφίσουν εκατομμύρια νοικοκυριά, ιδιαίτερα εκείνα όπου και οι δύο γονείς εργάζονται. Ωστόσο, η κριτική που ήδη αναπτύσσεται εστιάζει σε τρία κεντρικά σημεία: την κοινωνική ανισότητα, την οικονομική βιωσιμότητα και την κλιματική αδυναμία.
Εστίαση στις οικογένειες με εργασία
Η μείωση των τελών παιδικού σταθμού και οι φοροελαφρύνσεις δημιουργούν πράγματι ένα σημαντικό όφελος για τα εργαζόμενα ζευγάρια. Το αφήγημα της κυβέρνησης είναι σαφές: «ήρθε η ώρα να ανταμειφθούν οι εργαζόμενοι». Όμως, η στροφή αυτή αφήνει εκτός εικόνας όσους δεν έχουν σταθερή εργασία – ανέργους, μονογονεϊκές οικογένειες, επισφαλώς εργαζόμενους. Ενώ η Σουηδία αντιμετωπίζει επίμονα υψηλή ανεργία, ο προϋπολογισμός δίνει προτεραιότητα σε όσους ήδη έχουν δουλειά, δημιουργώντας το ερώτημα: ενισχύεται η κοινωνική συνοχή ή διευρύνονται οι ανισότητες;
Επιχειρήσεις και ανάπτυξη
Η μείωση του κόστους πρόσληψης νέων και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τα δεδομένα δείχνουν μια σαφή στρατηγική στήριξης των επιχειρήσεων. Η κυβέρνηση θεωρεί τις επιχειρήσεις «κλειδί» για την ανάκαμψη από την ύφεση. Ωστόσο, οι επικριτές υπογραμμίζουν ότι το βάρος πέφτει στις φοροελαφρύνσεις και λιγότερο σε στοχευμένα επενδυτικά προγράμματα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ποιοτικές, μακροπρόθεσμες θέσεις εργασίας.
Το κλιματικό έλλειμμα
Ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία του προϋπολογισμού είναι η αδυναμία επίτευξης των κλιματικών στόχων. Με προβλεπόμενο έλλειμμα 4,3 εκατ. τόνων ισοδύναμου CO₂ μέχρι το 2030, η Σουηδία –παρά την εικόνα του «πρωτοπόρου»– δείχνει να χάνει τον βηματισμό της. Η επιλογή να επενδυθούν δεκάδες δισεκατομμύρια σε φοροελαφρύνσεις, ενώ η πράσινη μετάβαση καθυστερεί, εγείρει το ερώτημα: επενδύει η Σουηδία στο μέλλον ή βραχυπρόθεσμα κλείνει τρύπες;
Οικονομική ισορροπία ή πολιτικός τακτικισμός;
Με σχεδόν 80 δισ. κορώνες σε παρεμβάσεις και άλλα 50 δισ. για την άμυνα και την Ουκρανία, ο προϋπολογισμός είναι από τους πιο δαπανηρούς των τελευταίων ετών. Η μείωση των φόρων και η στήριξη της αγοραστικής δύναμης μπορεί να τονώσουν την κατανάλωση, αλλά η μακροπρόθεσμη ισορροπία μένει αβέβαιη. Σε μια περίοδο με υψηλή ανεργία και ασθενική ζήτηση, η κριτική εστιάζει στο κατά πόσο αυτές οι κινήσεις είναι στρατηγική εξόδου από την κρίση ή μια προεκλογική χειρονομία κατευνασμού των ψηφοφόρων.
👉 Συμπέρασμα: Ο προϋπολογισμός του 2026 παρουσιάζεται ως δώρο στις εργαζόμενες οικογένειες και τις επιχειρήσεις, αλλά ταυτόχρονα αφήνει πίσω ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και μεταθέτει κρίσιμες αποφάσεις για το κλίμα στο μέλλον. Η Σουηδία ενδέχεται να κερδίσει πολιτικό χρόνο, αλλά το ερώτημα παραμένει: κερδίζει και το μέλλον της χώρας;