Ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο βρίσκεται προ των πυλών για τις σουηδικές οριζόντιες ιδιοκτησίες (bostadsrätter), με την κυβέρνηση να προτείνει σημαντικές αλλαγές που αναμένεται να τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027. Στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας στις πολυκατοικίες και στις γειτονιές, καθώς και η διευκόλυνση των διοικητικών συμβουλίων των ενώσεων ιδιοκτητών (BRF) να διαχειρίζονται προβληματικές περιπτώσεις.
Το καλοκαίρι του 2025 η σουηδική κυβέρνηση προχώρησε σε μια ευρεία έρευνα με σκοπό να εξετάσει πώς μπορούν οι ενώσεις οριζόντιας ιδιοκτησίας να αποκτήσουν μεγαλύτερη ευχέρεια στο να αρνούνται νέα μέλη ή να απομακρύνουν άτομα που διαπράττουν ή έχουν διαπράξει εγκληματικές πράξεις. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται σε μια γενικότερη πολιτική ενίσχυσης της δημόσιας ασφάλειας.
Η έρευνα ολοκληρώθηκε και τα πορίσματά της προτείνουν σκληρότερους κανόνες που αφορούν τους ιδιοκτήτες bostadsrätter. Ήδη από τον Ιανουάριο του 2024 τέθηκαν σε ισχύ νέοι κανόνες για τις ενοικιάσεις, με στόχο την αύξηση της ασφάλειας στις πολυκατοικίες και την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας.
Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία:
Ο ενοικιαστής οφείλει όχι μόνο να διατηρεί την κατοικία σε καλή κατάσταση, αλλά και να συμβάλλει ενεργά στην ασφάλεια της πολυκατοικίας.
Ο ιδιοκτήτης μπορεί να προχωρήσει ευκολότερα σε καταγγελία της σύμβασης σε περιπτώσεις σοβαρών διαταραχών ή εγκληματικών ενεργειών, χωρίς την ανάγκη προηγούμενων προειδοποιήσεων.
Ενισχύθηκαν οι περιορισμοί σχετικά με το πόσα και ποια άτομα μπορούν να διαμένουν σε μία κατοικία.
Οι νέες προτάσεις για τις οριζόντιες ιδιοκτησίες (bostadsrätter) ακολουθούν την ίδια λογική, επεκτείνοντας τις ρυθμίσεις και στους ιδιοκτήτες.
Άμεση έξωση του ιδιοκτήτη για εγκλήματα ακόμη και εκτός κτιρίου
Για πρώτη φορά προβλέπεται η δυνατότητα αποπομπής ενός ιδιοκτήτη ακόμη κι αν η εγκληματική πράξη δεν έγινε κοντά στο διαμέρισμά του. Παραδείγματα είναι ένας παιδότοπος, μια παιδική χαρά ή ένας δημόσιος χώρος, όπου η BRF θα μπορεί να ισχυριστεί ότι η συμπεριφορά του ιδιοκτήτη επηρεάζει την ασφάλεια της κοινότητας. Επίσηε εάν ένα διαμέρισμα χρησιμοποιηθεί για εγκληματικές ενέργειες, η ένωση θα μπορεί να παρέμβει ταχύτερα και με λιγότερες αποδείξεις απ’ ό,τι ισχύει σήμερα. Το βάρος ευθύνης του ιδιοκτήτη αυξάνεται, ακόμη κι αν δεν είναι ο ίδιος ο δράστης.
Αυστηρότεροι κανόνες για την αποδοχή νέων μελών
Οι ενώσεις οριζόντιας ιδιοκτησίας θα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία στο να αρνούνται να γίνει μέλος ένας υποψήφιος αγοραστής ή κάποιο άτομο που έχει διαπράξει εγκληματική πράξη. Αυτή η διάταξη έρχεται ως απάντηση στη φαινόμενη αύξηση εγκληματικών ομάδων που χρησιμοποιούν νόμιμες κατοικίες ως βάσεις επιρροής.
Πότε τίθενται σε ισχύ οι νέες ρυθμίσεις;
Εφόσον ψηφιστούν οι ρυθμίσεις απο την σουηδική βουλή, οι νέες νομοθετικές αλλαγές θα εφαρμοστούν από την 1η Ιανουαρίου 2027. Οι νέοι κανόνες ενισχύουν την υποχρέωση του κάθε ένοικου να συμβάλλει και ο ίδιος στην δημιουργία ενός ασφαλού περιβάλλοντος. Ταυτόχρονα, οι ενώσεις BRF αποκτούν αυξημένες αρμοδιότητες και νομικά εργαλεία ώστε να αντιμετωπίζουν γρήγορα και αποτελεσματικά προβληματικές συμπεριφορές.
Η συζήτηση, βέβαια, συνεχίζεται: πολλοί χαιρετίζουν τις αλλαγές ως απαραίτητο βήμα για την ασφάλεια των κατοίκων, ενώ άλλοι εκφράζουν ανησυχίες για πιθανές καταχρήσεις και υπερβολικά αυστηρή ερμηνεία των νέων διατάξεων.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2027 φέρνει μια νέα εποχή για τις οριζόντιες ιδιοκτησίες στη Σουηδία.
Σημ. Συν. Βostadsrätter δηλαδή κατοικίες με δικαίωμα οριζόντιας ιδιοκτησίας αλλά όχι “ιδιόκτητες κατοικίες”. Το bostadsrätt δεν σημαίνει πλήρη ιδιοκτησία του ακινήτου, αλλά δικαίωμα χρήσης και κατοχής ενός διαμερίσματος μέσα σε συνεταιρισμό κατοχής (BRF). Το μοντέλο αυτό μοιάζει περισσότερο με την ελληνική οριζόντια ιδιοκτησία/κοινοκτησία, αλλά με πιο ισχυρό ρόλο του συλλόγου/συνεταιρισμού.
Με πληροφορίες και μετάφραση στα ελληνικά από τα Σουηδικά μέσα ενημέρωσης Expressen, TT, Aftonbladet, SVT News, Omni, Simployer κλπ, Νορβηγικά, Δανέζικα μέσα ενημέρωσης, Ελληνικό και Διεθνή τύπο.