Δαίδαλος: Ο ελληνικός υπερυπολογιστής στο Λαύριο

Η Ελλάδα έκανε ένα σημαντικό βήμα στον τομέα της προηγμένης τεχνολογίας με τα εγκαίνια του υπερυπολογιστή «Δαίδαλος». Με επίδοση 85,69 petaflops και 31η θέση στην παγκόσμια κατάταξη, το νέο σύστημα δημιούργησε σημαντικές προοπτικές για την έρευνα, την Τεχνητή Νοημοσύνη και την Πολιτική Προστασία.

Ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» εγκαινιάστηκε σήμερα, 19 Οκτωβρίου 2026, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου.

Η εγκατάστασή του αποτέλεσε σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των ελληνικών ψηφιακών υποδομών. Παράλληλα, έδωσε στη χώρα πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ που μέχρι σήμερα αναζητούσαν πολλοί ερευνητές και οργανισμοί στο εξωτερικό.

Οι επιδόσεις που τον έφεραν στην παγκόσμια κατάταξη

Ο «Δαίδαλος» κατέγραψε επίδοση 85,69 petaflops, δηλαδή περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο.

Στην κατάταξη TOP500 του Ιουνίου 2026 κατέλαβε την 31η θέση παγκοσμίως. Έτσι, η Ελλάδα απέκτησε για πρώτη φορά παρουσία στη συγκεκριμένη λίστα.

Το σύστημα κατασκευάστηκε από τη Hewlett Packard Enterprise και εξοπλίστηκε με επιταχυντές NVIDIA GH200 Grace Hopper. Για την ψύξη του χρησιμοποιήθηκε σύστημα άμεσης υγρής ψύξης.

Οι εφαρμογές στην υγεία και την Πολιτική Προστασία

Η υπολογιστική ισχύς του «Δαίδαλου» μπορεί να αξιοποιηθεί σε πολλούς τομείς.

Στην Πολιτική Προστασία, θα μπορούσε να υποστηρίξει προσομοιώσεις για την εξάπλωση πυρκαγιών και την εξέλιξη ακραίων καιρικών φαινομένων. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούσαν να αξιολογούν διαφορετικά σενάρια κινδύνου.

Στην υγεία, η επεξεργασία μεγάλων συνόλων ιατρικών δεδομένων θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη εργαλείων ανάλυσης ακτινογραφιών και αξονικών τομογραφιών. Παράλληλα, θα μπορούσε να ενισχύσει την έρευνα για νέα φάρμακα και εξατομικευμένες θεραπείες.

Νέα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για την ελληνική γλώσσα

Μία από τις βασικές προτεραιότητες του έργου ήταν η ανάπτυξη μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης που θα κατανοούσαν καλύτερα την ελληνική γλώσσα.

Η επεξεργασία μεγάλου όγκου ελληνικών κειμένων θα μπορούσε να υποστηρίξει εφαρμογές αυτόματης μετάφρασης, ψηφιοποίησης ιστορικών αρχείων και βελτίωσης των ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου.

Στην αξιοποίηση της υποδομής σημαντικό ρόλο είχε ο PHAROS, το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο σχεδιάστηκε για να υποστηρίζει την ανάπτυξη εφαρμογών και την πρόσβαση σε τεχνικά εργαλεία.

Επένδυση 58,9 εκατομμυρίων ευρώ

Το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε σε 58,9 εκατομμύρια ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» και την ευρωπαϊκή κοινή επιχείρηση EuroHPC.

Από το ποσό αυτό, 41 εκατομμύρια ευρώ αφορούσαν τη σύμβαση με την HPE. Άλλα 17,9 εκατομμύρια ευρώ διατέθηκαν για την κατασκευή του κέντρου δεδομένων και τις απαραίτητες εγκαταστάσεις, με ανάδοχο την ελληνική εταιρεία MainSys.

Ωστόσο, η λειτουργία του υπερυπολογιστή συνεπαγόταν συνεχή έξοδα για ηλεκτρική ενέργεια, ψύξη, συντήρηση και εξειδικευμένο προσωπικό. Επομένως, η μακροχρόνια επιτυχία του έργου θα εξαρτιόταν και από την αποτελεσματική αξιοποίηση των δυνατοτήτων του.

Ένα ιστορικό κτίριο απέκτησε νέα αποστολή

Ο «Δαίδαλος» εγκαταστάθηκε στον πρώην Ηλεκτρικό Σταθμό της Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου, ένα κτίριο που συνδέθηκε με τη βιομηχανική ανάπτυξη των αρχών του 20ού αιώνα.

Η εγκατάσταση σχεδιάστηκε έτσι ώστε να προστατεύεται η ιστορική αρχιτεκτονική του χώρου. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος «box in the box», με τον εξοπλισμό να τοποθετείται μέσα σε ανεξάρτητο γυάλινο περίβλημα.

Το Λαύριο απέκτησε έτσι μια νέα τεχνολογική υποδομή, συνδέοντας τη βιομηχανική του ιστορία με τις σύγχρονες ανάγκες της ψηφιακής εποχής.

Το επόμενο βήμα στην Κοζάνη

Στον ευρύτερο σχεδιασμό περιλαμβανόταν και η δημιουργία δεύτερου ισχυρού υπολογιστικού συστήματος στην Κοζάνη, με στόχο να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2027.

Ο «Δαίδαλος» προοριζόταν κυρίως για την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ το νέο σύστημα θα επικεντρωνόταν περισσότερο στην καθημερινή αξιοποίησή τους.

Η πρόκληση για την Ελλάδα ήταν πλέον να μετατρέψει αυτή τη μεγάλη υπολογιστική δυνατότητα σε απτά αποτελέσματα: περισσότερη επιστημονική έρευνα, καινοτόμες επιχειρήσεις και ψηφιακές υπηρεσίες που θα εξυπηρετούσαν καλύτερα τους πολίτες.