Η μεγάλη πολιτική σύγκριση ενόψει της 13ης Σεπτεμβρίου
Μετά την παρουσίαση των οκτώ κομμάτων που εκπροσωπούνται σήμερα στο Σουηδικό Κοινοβούλιο, ήρθε η ώρα να τα βάλουμε δίπλα-δίπλα.
Socialdemokraterna (Socialdemokraterna)
Moderaterna (Κόμμα των Μετριοπαθών)
Sverigedemokraterna (Σουηδοί Δημοκράτες)
Centerpartiet (Κόμμα του Κέντρου)
Vänsterpartiet (Αριστερό Κόμμα)
Kristdemokraterna (Χριστιανοδημοκράτες)
Liberalerna (Φιλελεύθεροι) και
Miljöpartiet de Gröna (Πράσινοι)
Το σίγουρο είναι πως έχουν διαφορετικές ιδεολογικές αφετηρίες. Παράλληλα, προτείνουν διαφορετικές λύσεις για την οικονομία, τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα, την υγεία, την παιδεία και την ενέργεια.
Ωστόσο, υπάρχει και κάτι ακόμη που κάνει τις εκλογές του 2026 ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Δεν αρκεί να δούμε ποιο κόμμα θα έρθει πρώτο. Εξίσου σημαντικό είναι ποια κόμματα θα περάσουν το όριο του 4% και πόσες έδρες θα συγκεντρώσει κάθε πολιτικός χώρος.
Ας δούμε λοιπόν τις βασικές διαφορές.
Οικονομία και φορολογία
Η οικονομία αποτελεί μία από τις βασικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των σουηδικών κομμάτων.
Οι Σοσιαλδημοκράτες (Socialdemokraterna) δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο κοινωνικό κράτος, στις δημόσιες επενδύσεις και στην οικονομική ασφάλεια.
Οι Moderaterna (Κόμμα των Μετριοπαθών), αντίθετα, δίνουν μεγαλύτερο βάρος στη μείωση της φορολογίας στην εργασία, στην επιχειρηματικότητα και στη δημιουργία κινήτρων για εργασία και επενδύσεις.
Οι Sverigedemokraterna (Σουηδοί Δημοκράτες) συνδυάζουν μειώσεις φόρων για νοικοκυριά και εργαζομένους με αυξημένες δαπάνες για την ασφάλεια και την κοινωνική πολιτική.
Το Centerpartiet (Κόμμα του Κέντρου), δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, στην επιχειρηματικότητα και στην ανάπτυξη της περιφέρειας.
Το Vänsterpartiet (Αριστερό Κόμμα) βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά. Υποστηρίζει μεγαλύτερη αναδιανομή εισοδήματος, υψηλότερη φορολόγηση των πολύ υψηλών εισοδημάτων και περισσότερες δημόσιες επενδύσεις.
Οι Kristdemokraterna (Χριστιανοδημοκράτες) δίνουν έμφαση στην οικονομική ασφάλεια των οικογενειών, στην εργασία και σε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος.
Οι Liberalerna (Φιλελεύθεροι) υποστηρίζουν χαμηλότερη φορολογία στην εργασία, την αποταμίευση και τις επενδύσεις.
Τέλος, οι Miljöpartiet de Gröna (Πράσινοι) συνδέουν την οικονομική πολιτική με την πράσινη μετάβαση και τις κοινωνικές επενδύσεις.
Εγκληματικότητα και ασφάλεια
Η εγκληματικότητα αποτελεί ίσως ένα από τα σημαντικότερα θέματα των εκλογών του 2026.
Οι Moderaterna (Κόμμα των Μετριοπαθών) και οι Sverigedemokraterna (Σουηδοί Δημοκράτες) υποστηρίζουν αυστηρότερες ποινές, περισσότερη αστυνόμευση και σκληρότερα μέτρα κατά των εγκληματικών συμμοριών.
Οι Kristdemokraterna (Χριστιανοδημοκράτες) και οι Liberalerna (Φιλελεύθεροι) κινούνται επίσης προς αυστηρότερη αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, με περισσότερη αστυνομία και μεγαλύτερη έμφαση στην ασφάλεια.
Οι Socialdemokraterna (Σοσιαλδημοκράτες) υποστηρίζουν επίσης αυστηρά μέτρα εναντίον του οργανωμένου εγκλήματος. Παράλληλα, δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην πρόληψη, την εκπαίδευση και στην αντιμετώπιση των κοινωνικών αιτιών της εγκληματικότητας.
Το Vänsterpartiet (Αριστερό Κόμμα) δίνει ακόμη μεγαλύτερο βάρος στην πρόληψη και στην κοινωνική πολιτική.
Το Centerpartiet (Κόμμα του Κέντρου) υποστηρίζει αποτελεσματική αστυνόμευση, αλλά ταυτόχρονα δίνει έμφαση στην πρόληψη και την κοινωνική ένταξη.
Οι Πράσινοι δίνουν επίσης μεγαλύτερο βάρος στην πρόληψη, στην κοινωνική ένταξη και στην αντιμετώπιση των αιτιών που οδηγούν στην εγκληματικότητα.
Μετανάστευση και ένταξη
Στο θέμα της μετανάστευσης οι διαφορές είναι ακόμη πιο έντονες.
Οι Sverigedemokraterna (Σουηδοί Δημοκράτες) βρίσκονται στην πιο αυστηρή πλευρά του πολιτικού φάσματος. Υποστηρίζουν σημαντικά αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική και μεγαλύτερη έμφαση στις επιστροφές.
Οι Moderaterna (Κόμμα των Μετριοπαθών) και οι Kristdemokraterna (Χριστιανοδημοκράτες) υποστηρίζουν επίσης αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική.
Οι Liberalerna (Φιλελεύθεροι) θέλουν ελεγχόμενη μετανάστευση, αλλά δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην ένταξη, στη γνώση της σουηδικής γλώσσας και στην είσοδο στην αγορά εργασίας.
Οι Socialdemokraterna (Σοσιαλδημοκράτες) έχουν τα τελευταία χρόνια υιοθετήσει πιο περιοριστική γραμμή σε σχέση με το παρελθόν, ενώ παράλληλα δίνουν έμφαση στην ένταξη.
Το Centerpartiet (Κόμμα του Κέντρου) διατηρεί πιο φιλελεύθερη προσέγγιση.
Ακόμη πιο ανοιχτή πολιτική υποστηρίζουν το Vänsterpartiet (Αριστερό Κόμμα) και οι Miljöpartiet (Πράσινοι) δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στο δικαίωμα ασύλου και στα δικαιώματα των μεταναστών.
Υγεία
Στην υγεία οι διαφορές είναι μικρότερες, καθώς σχεδόν όλα τα κόμματα συμφωνούν ότι το σουηδικό σύστημα χρειάζεται ενίσχυση.
Οι Socialdemokraterna (Σοσιαλδημοκράτες) υποστηρίζουν ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας και μεγαλύτερες δημόσιες επενδύσεις.
Οι Moderaterna (Κόμμα των Μετριοπαθών) δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην αποτελεσματικότητα, στη μείωση των αναμονών και στην καλύτερη αξιοποίηση των πόρων.
Οι Kristdemokraterna (Χριστιανοδημοκράτες) θεωρούν την υγεία μία από τις σημαντικότερες πολιτικές προτεραιότητές τους.
Οι Liberalerna (Φιλελεύθεροι) δίνουν έμφαση στην πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας, στη μείωση των αναμονών, στην ψυχική υγεία και στη φροντίδα μητρότητας.
Το Vänsterpartiet (Αριστερό Κόμμα) ζητά περισσότερες δημόσιες επενδύσεις και ενίσχυση του προσωπικού.
Οι Πράσινοι υποστηρίζουν ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας και καλύτερες συνθήκες εργασίας για το υγειονομικό προσωπικό.
Παιδεία
Η παιδεία είναι ένα ακόμη θέμα όπου υπάρχουν σημαντικές διαφορές.
Οι Liberalerna (Φιλελεύθεροι) έχουν κάνει την εκπαίδευση μία από τις σημαντικότερες προεκλογικές τους προτεραιότητες. Προτείνουν, μεταξύ άλλων, μικρότερες τάξεις, περισσότερα σχολικά βιβλία και μεγαλύτερη κρατική ευθύνη για το σχολείο.
Οι Moderaterna (Κόμμα των Μετριοπαθών) και οι Kristdemokraterna (Χριστιανοδημοκράτες) δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη γνώση, την πειθαρχία και την ασφάλεια μέσα στο σχολείο.
Οι Socialdemokraterna (Σοσιαλδημοκράτες) και το Vänsterpartiet (Αριστερό Κόμμα) δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων στην εκπαίδευση.
Το Centerpartiet (Κόμμα του Κέντρου) επικεντρώνεται περισσότερο στις ίσες ευκαιρίες.
Οι Miljöpartiet (Πράσινοι) υποστηρίζουν ένα σχολείο χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς και με ίσες δυνατότητες για όλα τα παιδιά.
Ενέργεια Η μεγάλη διαχωριστική γραμμή
Η ενεργειακή πολιτική αποτελεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές διαφορές μεταξύ των κομμάτων.
Οι Moderaterna, Kristdemokraterna, Liberalerna και Sverigedemokraterna τάσσονται πιο έντονα υπέρ της πυρηνικής ενέργειας.
Οι Socialdemokraterna υποστηρίζουν ένα ενεργειακό σύστημα που συνδυάζει διαφορετικές πηγές, με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια και επάρκεια.
Το Centerpartiet δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις ανανεώσιμες πηγές και στην πράσινη τεχνολογία.
Το Vänsterpartiet και κυρίως οι Miljöpartiet δίνουν προτεραιότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ταχεία πράσινη μετάβαση.
Έτσι, η ενέργεια αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα μεγάλα θέματα της προεκλογικής συζήτησης.
Κλίμα και περιβάλλον
Εδώ οι Miljöpartiet de Gröna βρίσκονται φυσικά στην πρώτη γραμμή.
Για τους Πράσινους, η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η προστασία της φύσης και η βιοποικιλότητα αποτελούν βασικούς πυλώνες της πολιτικής τους.
Το Centerpartiet δίνει επίσης μεγάλη έμφαση στην πράσινη ανάπτυξη και στην προστασία της υπαίθρου.
Οι Socialdemokraterna και το Vänsterpartiet υποστηρίζουν την πράσινη μετάβαση, αλλά θέλουν αυτή να συνδυάζεται με κοινωνική δικαιοσύνη και προστασία των εργαζομένων.
Οι Moderaterna, Kristdemokraterna και Liberalerna υποστηρίζουν επίσης την πράσινη μετάβαση, αλλά δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο κόστος, την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ασφάλεια.
Ευρωπαϊκή Ένωση
Η πλειοψηφία των σουηδικών κομμάτων είναι πλέον φιλοευρωπαϊκή.
Οι Moderaterna, Socialdemokraterna, Centerpartiet, Kristdemokraterna, Liberalerna και Miljöpartiet υποστηρίζουν την ενεργό συμμετοχή της Σουηδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι Liberalerna ανήκουν μάλιστα στα πιο έντονα φιλοευρωπαϊκά κόμματα και έχουν υποστηρίξει ακόμη και την υιοθέτηση του ευρώ.
Το Vänsterpartiet είναι πιο επιφυλακτικό απέναντι στην περαιτέρω μεταφορά εξουσιών στην ΕΕ.
Οι Sverigedemokraterna είναι το πιο ευρωσκεπτικιστικό από τα οκτώ κόμματα, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην εθνική κυριαρχία.
ΝΑΤΟ και άμυνα
Μετά την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ το 2024, η πολιτική συζήτηση έχει αλλάξει σημαντικά.
Οι Moderaterna, Socialdemokraterna, Sverigedemokraterna, Centerpartiet, Kristdemokraterna και Liberalerna υποστηρίζουν τη συμμετοχή της Σουηδίας στη Συμμαχία.
Οι Vänsterpartiet και Miljöpartiet διατηρούν πιο επιφυλακτική στάση απέναντι στο ΝΑΤΟ και στη στρατιωτική συμμαχία.
Ωστόσο, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, η συζήτηση πλέον αφορά περισσότερο τον ρόλο της χώρας μέσα στη Συμμαχία και το ύψος των αμυντικών δαπανών.
Σημείωση: Ο πίνακας αποτυπώνει τη γενική πολιτική κατεύθυνση των κομμάτων. Δεν σημαίνει ότι οι θέσεις τους είναι απόλυτες ή ότι περιορίζονται σε μία μόνο κατηγορία.
Η νέα δημοσκόπηση αλλάζει την εικόνα
Και εδώ έρχεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του αφιερώματος.
Η Novus, σε μέτρηση που δημοσιεύθηκε στις 19 Αυγούστου 2026, καταγράφει τα εξής ποσοστά:
Η μέτρηση δείχνει ότι οι Socialdemokraterna παραμένουν καθαρά πρώτο κόμμα. Οι Sverigedemokraterna βρίσκονται στη δεύτερη θέση, ενώ οι Moderaterna ακολουθούν πολύ κοντά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μάχη μεταξύ SD και M. Οι Sverigedemokraterna παραμένουν μπροστά με 19,1%, αλλά οι Moderaterna έχουν ανέβει στο 18,3%.
Ακόμη πιο σημαντική είναι η εικόνα των Liberalerna. Με μόλις 1,9%, βρίσκονται αρκετά κάτω από το όριο του 4% που απαιτείται για την είσοδο στο Riksdag. Αν αυτή η εικόνα μεταφερόταν στις κάλπες, οι Liberalerna θα έμεναν εκτός Κοινοβουλίου.
🔴🟢 Η εικόνα των δύο πολιτικών πλευρών
Με βάση τη συγκεκριμένη μέτρηση:
S + V + MP + C = 52,5%
ενώ:
M + KD + L + SD = 45,6%
Η διαφορά ανέρχεται σε 6,9 ποσοστιαίες μονάδες.
Χρειάζεται, ωστόσο, μία σημαντική διευκρίνιση.
Αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι αυτά τα τέσσερα κόμματα θα σχηματίσουν κυβέρνηση από κοινού. Οι πολιτικές τους θέσεις δεν ταυτίζονται σε όλα τα ζητήματα και ο σχηματισμός κυβέρνησης στη Σουηδία εξαρτάται από τις κοινοβουλευτικές ισορροπίες και τις μετεκλογικές συμφωνίες.
Αντίστοιχα, οι Sverigedemokraterna αποτελούν μέρος του σημερινού κυβερνητικού κοινοβουλευτικού υποβάθρου, αλλά δεν συμμετέχουν στην κυβέρνηση.
Το μεγάλο ερωτηματικό: οι Liberalerna
Οι εκλογές του 2026 έχουν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Ένα κόμμα που συμμετέχει σήμερα στην κυβέρνηση κινδυνεύει να μείνει εκτός Κοινοβουλίου. Οι Liberalerna βρίσκονται στο 1,9% στη συγκεκριμένη δημοσκόπηση, ενώ το όριο είναι 4%. Αυτό σημαίνει ότι η εκλογική τους μάχη δεν αφορά απλώς το πόσες έδρες θα κερδίσουν. Αφορά το αν θα έχουν καθόλου έδρες.
Και αυτό μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις αριθμητικές ισορροπίες μετά τις εκλογές.
Τι πρέπει λοιπόν να προσέξουμε στις 13 Σεπτεμβρίου;
Υπάρχουν τουλάχιστον πέντε μεγάλα ερωτήματα:
1. Θα παραμείνουν οι Socialdemokraterna πρώτο κόμμα;
2. Θα καταφέρουν οι Moderaterna να μειώσουν τη διαφορά από τους Sverigedemokraterna;
3. Θα περάσουν οι Liberalerna το όριο του 4%;
4. Πόσο ισχυρά θα είναι τελικά τα Centerpartiet, Vänsterpartiet και Miljöpartiet;
5. Ποιοι θα μπορούν τελικά να σχηματίσουν κυβέρνηση;
Και αυτό είναι το σημαντικότερο.
Δεν κερδίζει απλώς ο πρώτος
Στις σουηδικές εκλογές δεν αρκεί να δούμε ποιο κόμμα θα έρθει πρώτο. Το πραγματικό παιχνίδι αρχίζει μετά την κατανομή των 349 εδρών. Ένα κόμμα μπορεί να έρθει πρώτο, αλλά να μην μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Ένα μικρότερο κόμμα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό, εάν οι έδρες του είναι απαραίτητες για να δημιουργηθεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Και ένα κόμμα που βρίσκεται κοντά στο 4% μπορεί τελικά να παίξει τεράστιο ρόλο στην τελική κατανομή των εδρών.
Η μεγάλη εικόνα
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η κεντροαριστερή πλευρά εμφανίζεται να έχει το προβάδισμα, ενώ η κυβερνητική πλευρά προσπαθεί να ανατρέψει την εικόνα πριν από τις κάλπες. Ωστόσο, απομένουν ακόμη εβδομάδες μέχρι τις εκλογές.
Οι δημοσκοπήσεις είναι στιγμιότυπα της κοινής γνώμης και όχι προβλέψεις του τελικού αποτελέσματος.
Και στη Σουηδία, όπου η αναλογική εκπροσώπηση μετατρέπει τα ποσοστά σε έδρες με μεγάλη ακρίβεια, ακόμη και μία ή δύο ποσοστιαίες μονάδες μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τον συσχετισμό δυνάμεων.
Η τελική απόφαση ανήκει στους ψηφοφόρους.
Στις 13 Σεπτεμβρίου 2026, οι Σουηδοί πολίτες θα αποφασίσουν ποια κόμματα θα εκπροσωπήσουν τη χώρα στο Riksdag.
Μετά θα ξεκινήσει το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο:
Ποιος μπορεί πραγματικά να σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση της Σουηδίας;