Η εκλογική επιτυχία του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ αλλάζει τα δεδομένα στη γερμανική πολιτική σκηνή. Το κόμμα συγκέντρωσε το 44% των ψήφων και βρέθηκε μόλις τρεις έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία.

Το αποτέλεσμα έχει ιδιαίτερη σημασία. Για πρώτη φορά, το AfD βρίσκεται τόσο κοντά στην ανάληψη της διακυβέρνησης ενός γερμανικού κρατιδίου.

Ωστόσο, το μεγάλο ερώτημα δεν είναι μόνο αν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση. Είναι και τι ακριβώς θα επιχειρούσε να αλλάξει, εάν αποκτούσε την εξουσία.

Το πρώτο μεγάλο εμπόδιο είναι ο σχηματισμός κυβέρνησης

Παρά την εκλογική του δύναμη, το AfD εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το λεγόμενο «τείχος προστασίας» των παραδοσιακών γερμανικών κομμάτων.

CDU και τα υπόλοιπα μεγάλα κόμματα έχουν αποκλείσει μέχρι σήμερα την κυβερνητική συνεργασία με το AfD. Επομένως, το κόμμα βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα.

Μπορεί είτε να αναζητήσει κοινοβουλευτικό εταίρο είτε να προσπαθήσει να κυβερνήσει ως κυβέρνηση μειοψηφίας.

Μία πιθανή επιλογή είναι το BSW, το αριστερό λαϊκιστικό κόμμα που έχει εκφράσει αντίθετη άποψη για την πολιτική απομόνωσης του AfD. Τα δύο κόμματα έχουν επίσης κοινά σημεία σε ορισμένες θέσεις για τη μετανάστευση και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Παράλληλα, στελέχη του AfD επιχειρούν να προσεγγίσουν τη δεξιότερη πλευρά του CDU. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει όμως απορρίψει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Η Σαξονία-Άνχαλτ ως πολιτικό πείραμα

Η σημασία της Σαξονίας-Άνχαλτ ξεπερνά τα όρια του συγκεκριμένου κρατιδίου. Το AfD αντιμετωπίζει μια πιθανή κυβέρνηση εκεί ως ευκαιρία να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει τις προεκλογικές του θέσεις σε πραγματική πολιτική.

Αυτό έχει ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή τα γερμανικά κρατίδια διαθέτουν σημαντικές αρμοδιότητες. Μεταξύ άλλων, έχουν λόγο στην εκπαίδευση, τον πολιτισμό, την αστυνόμευση και τη δημόσια ραδιοτηλεόραση.

Έτσι, μία κυβέρνηση του AfD θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μοντέλο για τις πολιτικές που το κόμμα θα ήθελε να προωθήσει αργότερα σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Μετανάστευση: η πιο σκληρή πλευρά του προγράμματος

Στο επίκεντρο των προτάσεων του AfD βρίσκεται η μεταναστευτική πολιτική.

Το κόμμα ζητά άμεσες απελάσεις παράτυπων μεταναστών. Παράλληλα, προτείνει την επέκταση των εγκαταστάσεων κράτησης για όσους πρόκειται να απελαθούν.

Ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη είναι η θέση του για την αποκαλούμενη «επαναμετανάστευση». Η συγκεκριμένη πολιτική συνδέεται στο πρόγραμμα του κόμματος με την επιστροφή ανθρώπων μη γερμανικής εθνοτικής προέλευσης στις χώρες καταγωγής τους.

Το AfD υποστηρίζει ότι το κρατίδιο έχει φτάσει στα όρια των δυνατοτήτων του όσον αφορά την υποδοχή προσφύγων. Στην επιχειρηματολογία του χρησιμοποιεί τόσο ζητήματα ασφάλειας όσο και ζητήματα ταυτότητας.

Παράλληλα, το κόμμα έχει προτείνει την επιστροφή Ουκρανών προσφύγων στην πατρίδα τους, υποστηρίζοντας ότι μεγάλα τμήματα της Ουκρανίας θεωρούνται πλέον ασφαλή.

Ωστόσο, η εφαρμογή μιας τέτοιας πολιτικής σε επίπεδο κρατιδίου δεν είναι απλή. Η μεταναστευτική πολιτική επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από την ομοσπονδιακή νομοθεσία. Επομένως, μία κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ θα αντιμετώπιζε σημαντικούς νομικούς περιορισμούς.

Διαφορετική γραμμή για την Ουκρανία και τη Ρωσία

Το AfD έχει επίσης διαμορφώσει μια σαφώς διαφορετική θέση απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το κόμμα ζητά τον τερματισμό της γερμανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία. Επιπλέον, τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης στενότερων σχέσεων με τη Ρωσία.

Η θέση αυτή το φέρνει σε άμεση σύγκρουση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και τα μεγαλύτερα γερμανικά κόμματα.

Σχολεία με περισσότερη «παραδοσιακή» Γερμανία

Οι αλλαγές που προτείνει το AfD δεν περιορίζονται στη μετανάστευση. Η εκπαίδευση αποτελεί επίσης βασικό κομμάτι της πολιτικής του ατζέντας. Ο υποψήφιος του κόμματος για την πρωθυπουργία της Σαξονίας-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, έχει μιλήσει για «αποϊδεολογικοποίηση» των σχολείων.

Το AfD θέλει να ενισχύσει τη διδασκαλία των λεγόμενων παραδοσιακών γερμανικών αξιών. Παράλληλα, προτείνει αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η γερμανική ιστορία.

Σύμφωνα με στελέχη του κόμματος, μεγαλύτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στις περιόδους πριν από τον Α΄ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μικρότερη στο ναζιστικό παρελθόν.

Ο εκπρόσωπος του AfD για θέματα πολιτισμού Χανς-Τόμας Τίλσναϊντερ έχει συνοψίσει αυτή τη θέση με τη φράση «Περισσότερος Μπίσμαρκ, λιγότερος Χίτλερ».

Πρόταση για ξεχωριστές τάξεις

Ακόμη πιο έντονες αντιδράσεις προκαλούν οι προτάσεις του κόμματος για τη σχολική εκπαίδευση.

Το πρόγραμμα προβλέπει ξεχωριστές τάξεις για παιδιά προσφύγων. Σε αυτές θα μπορούσαν να διδάσκουν άλλοι πρόσφυγες, ενώ η εκπαιδευτική διαδικασία θα προσανατολίζεται στην αντίληψη ότι η παραμονή τους στη Γερμανία είναι προσωρινή.

Το AfD προτείνει επίσης ξεχωριστή εκπαίδευση για παιδιά με αναπηρία.

Οι συγκεκριμένες θέσεις αποτελούν ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σημεία του προγράμματος και έχουν προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση.

Περισσότερος έλεγχος στον πολιτισμό

Ανάλογες αλλαγές προτείνονται και στον χώρο του πολιτισμού. Το AfD μιλά για μία «νέα, πατριωτική πολιτιστική πολιτική». Στόχος είναι να ενισχυθεί ο ρόλος του κράτους στην προώθηση της γερμανικής εθνικής ταυτότητας.

Ταυτόχρονα, το κόμμα θέλει να σταματήσει η κρατική χρηματοδότηση έργων που χαρακτηρίζει «αντιγερμανική τέχνη».

Ο όρος χρησιμοποιείται από στελέχη του AfD για έργα που, σύμφωνα με τη δική τους αντίληψη, απομακρύνονται από τη γερμανική πολιτιστική ταυτότητα.

Οι επικριτές θεωρούν ότι μία τέτοια πολιτική θα μπορούσε να περιορίσει την καλλιτεχνική ελευθερία και να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κρατική παρέμβαση στον πολιτισμό.

Η αντιπαράθεση για το Μπάουχαους

Ιδιαίτερη θέση στην πολιτιστική συζήτηση έχει το Μπάουχαους. Η ιστορική σχολή τέχνης και αρχιτεκτονικής αποτελεί σημαντικό μέρος της γερμανικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Το AfD, ωστόσο, θεωρεί ότι της έχει δοθεί υπερβολική σημασία από προηγούμενες κυβερνήσεις.

Το κόμμα υποστηρίζει ότι το Μπάουχαους συνδέθηκε υπερβολικά με τη σύγχρονη και προοδευτική σκέψη.

Η θέση αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις. Οι επικριτές του AfD υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη ρητορική θυμίζει τις επιθέσεις που είχαν εξαπολύσει οι Ναζί εναντίον της μοντέρνας τέχνης.

Έτσι, η συζήτηση για το Μπάουχαους έχει εξελιχθεί σε ευρύτερη σύγκρουση για το ποια εικόνα της γερμανικής ιστορίας και πολιτισμού θα πρέπει να προβάλλεται.

Το «τείχος προστασίας» βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο

Το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ αναζωπυρώνει μία παλιά συζήτηση στη Γερμανία. Μπορεί το «τείχος προστασίας» απέναντι στο AfD να παραμείνει αποτελεσματικό όταν το κόμμα συγκεντρώνει τόσο υψηλά ποσοστά;

Οι υποστηρικτές της πολιτικής αποκλεισμού θεωρούν ότι η συνεργασία με το AfD δεν αποτελεί επιλογή. Άλλοι, όμως, υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη στρατηγική μπορεί να έχει συμβάλει στην εκλογική του ενίσχυση.

Το επιχείρημα είναι ότι, όσο το AfD παραμένει στην αντιπολίτευση, δεν υφίσταται το πολιτικό κόστος της διακυβέρνησης.

Παράλληλα, τα παραδοσιακά κόμματα αναγκάζονται συχνά να σχηματίζουν δύσκολους και ετερόκλητους συνασπισμούς.

Το CDU του Φρίντριχ Μερτς επιμένει πάντως ότι η πολιτική αποκλεισμού θα συνεχιστεί.

Το βλέμμα στρέφεται πλέον στο 2029

Η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να αποτελέσει μόνο την αρχή.

Οι επόμενες περιφερειακές εκλογικές αναμετρήσεις στη Γερμανία αναμένεται να δείξουν αν η δυναμική του AfD συνεχίζεται. Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, το κόμμα καταγράφει ήδη υψηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις.

Αντίστοιχα αποτελέσματα θα μπορούσαν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο τη θέση του AfD ενόψει των επόμενων ομοσπονδιακών εκλογών, οι οποίες αναμένονται το 2029.

Το κόμμα ιδρύθηκε μόλις το 2013. Παρ’ όλα αυτά, η σημερινή του εκλογική επιρροή είναι τέτοια ώστε οι δημοσκοπήσεις να το εμφανίζουν ακόμη και στην πρώτη θέση σε ένα υποθετικό ομοσπονδιακό αποτέλεσμα.

Το μεγάλο ερώτημα, επομένως, δεν είναι πλέον αν το AfD αποτελεί σημαντική δύναμη στη Γερμανία. Αυτό έχει ήδη γίνει σαφές.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν και πότε θα καταφέρει να μετατρέψει την εκλογική του δύναμη σε πραγματική κυβερνητική εξουσία.

Με πληροφορίες από Σουηδικά μέσα ενημέρωσης Expressen, TT, Aftonbladet, SVT News, Omni, Simployer κλπ, Νορβηγικά, Δανέζικα μέσα ενημέρωσης, Ελληνικό και Διεθνή τύπο. © Nea2day.com 2026