Η Σουηδία εφαρμόζει από την 1η Ιουλίου 2026 ένα νέο πλαίσιο για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τις διωκτικές αρχές. Πλέον, η Αστυνομία και η Υπηρεσία Ασφαλείας (Säpo) μπορούν, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, να χρησιμοποιούν τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου σε πραγματικό χρόνο.
Ωστόσο, η χρήση του συγκεκριμένου μέτρου επιτρέπεται μόνο κάτω από αυστηρές προϋποθέσεις. Παράλληλα, προβλέπονται μηχανισμοί ελέγχου ώστε να προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών.
Τι είναι η αναγνώριση προσώπου σε πραγματικό χρόνο
Η συγκεκριμένη τεχνολογία βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη.
Μέσω των καμερών που βρίσκονται σε δημόσιους χώρους, το σύστημα μπορεί να εντοπίζει ή να ταυτοποιεί ένα συγκεκριμένο άτομο την ίδια στιγμή που αυτό κινείται.
Σε αντίθεση με την απλή καταγραφή βίντεο, η αναγνώριση γίνεται άμεσα και χωρίς να απαιτείται μεταγενέστερη επεξεργασία του υλικού.
Τι προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει την αναγνώριση προσώπου σε πραγματικό χρόνο ως τεχνολογία υψηλού κινδύνου.
Για τον λόγο αυτό, ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (EU AI Act) απαγορεύει γενικά τη χρήση της σε δημόσιους χώρους.
Παρόλα αυτά, ο ίδιος κανονισμός επιτρέπει ορισμένες εξαιρέσεις για τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές.
Η Σουηδία αποφάσισε να αξιοποιήσει αυτές τις εξαιρέσεις και να τις ενσωματώσει στη νομοθεσία της.
Πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την αστυνομία
Οι νέοι κανόνες είναι ιδιαίτερα αυστηροί. Η αναγνώριση προσώπου μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαία για τον εντοπισμό ή την ταυτοποίηση ενός συγκεκριμένου προσώπου.
Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να αποδείξουν ότι το δημόσιο συμφέρον υπερτερεί της παρέμβασης στην ιδιωτική ζωή των πολιτών.
Έτσι, δεν επιτρέπεται η χρήση της τεχνολογίας για μαζική ή γενική παρακολούθηση.
Απαραίτητη η έγκριση εισαγγελέα ή δικαστηρίου
Η εφαρμογή του μέτρου συνοδεύεται από σημαντικές δικλείδες ασφαλείας.
Αν η χρήση αφορά προληπτική ενέργεια, απαιτείται προηγούμενη έγκριση εισαγγελέα.
Αντίθετα, όταν η τεχνολογία χρησιμοποιείται στο πλαίσιο ποινικής έρευνας ή δίωξης, απαιτείται απόφαση δικαστηρίου.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να περιοριστεί η χρήση του μέτρου μόνο στις απολύτως αναγκαίες περιπτώσεις.
Ποιος ελέγχει την εφαρμογή του νέου πλαισίου
Από την 1η Ιουλίου 2026, την εποπτεία έχει αναλάβει η Σουηδική Αρχή Προστασίας της Ιδιωτικότητας (Integritetsskyddsmyndigheten-IMY).
Η υπηρεσία θα εξετάζει αν κάθε χρήση της τεχνολογίας πραγματοποιείται σύμφωνα με τις εγκρίσεις που έχουν δοθεί.
Παράλληλα, θα ελέγχει αν τηρούνται όλες οι προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Ετήσια έκθεση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η IMY θα συντάσσει κάθε χρόνο ειδική έκθεση για την εφαρμογή του μέτρου.
Στη συνέχεια, η έκθεση θα αποστέλλεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα παρουσιάζονται στοιχεία για τον αριθμό των εγκρίσεων, τον τρόπο χρήσης της τεχνολογίας και τη συμμόρφωση των αρχών με το νέο νομικό πλαίσιο.
Έτσι, θα υπάρχει συνεχής ευρωπαϊκή εποπτεία.
Γιατί η νέα ρύθμιση προκαλεί συζητήσεις
Η χρήση της αναγνώρισης προσώπου αποτελεί αντικείμενο έντονου διαλόγου σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
Από τη μία πλευρά, οι υποστηρικτές του μέτρου θεωρούν ότι μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό επικίνδυνων εγκληματιών και στην πρόληψη σοβαρών αδικημάτων.
Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων εκφράζουν ανησυχίες.
Όπως επισημαίνουν, ακόμη και όταν οι αρχές αναζητούν μόνο ένα άτομο, οι κάμερες καταγράφουν προσωρινά τα πρόσωπα όλων όσοι περνούν από το συγκεκριμένο σημείο.
Η σημασία της διαφάνειας
Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ετήσια εποπτεία της IMY.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι σχετικές εκθέσεις θα επιτρέπουν στους πολίτες να γνωρίζουν πόσο συχνά χρησιμοποιείται η αναγνώριση προσώπου.
Παράλληλα, θα μπορούν να αξιολογούν αν οι εξαιρέσεις παραμένουν πραγματικά περιορισμένες ή αν εφαρμόζονται συχνότερα από όσο προβλέπει ο νόμος.
Τι σημαίνει η αλλαγή για τη Σουηδία
Η νέα νομοθεσία δεν επιτρέπει ανεξέλεγκτη παρακολούθηση των πολιτών. Αντίθετα, εφαρμόζει τις περιορισμένες εξαιρέσεις που προβλέπει ο EU AI Act, διατηρώντας παράλληλα αυστηρό δικαστικό έλεγχο και ανεξάρτητη εποπτεία.
Τα επόμενα χρόνια η εφαρμογή του μέτρου αναμένεται να παρακολουθείται στενά.
Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αστυνόμευση αποτελεί ήδη ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ασφάλεια και στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών.
Με πληροφορίες από Σουηδικά μέσα ενημέρωσης Expressen, TT, Aftonbladet, SVT News, Omni, Simployer κλπ, Νορβηγικά, Δανέζικα μέσα ενημέρωσης, Ελληνικό και Διεθνή τύπο. © Nea2day.com 2026