Αύριο, 5 Σεπτεμβρίου, στις 17:00, πραγματοποιείται η κινητοποίηση της Ελληνικής Κοινότητας Στοκχόλμης για ζητήματα που αφορούν τους Έλληνες της Σουηδίας. Η πορεία θα καταλήξει έξω από την Ελληνική Πρεσβεία, όπου και θα παραδοθεί ψήφισμα με τα αιτήματα της Κοινότητας.

Όπως όλοι γνωρίζετε, είναι αυτονόητο δικαίωμα κάθε Κοινότητας και κάθε πολίτη να διεκδικεί, να διαμαρτύρεται και να ζητά λύσεις στα προβλήματα που τον απασχολούν. Και προσωπικά πιστεύω ότι, όταν υπάρχουν πραγματικά ζητήματα που αφορούν τον Ελληνισμό του εξωτερικού, πρέπει να τα αναδεικνύουμε και να ζητάμε απαντήσεις.

Διαβάζοντας την επιστολή της Ελληνικής Κοινότητας Στοκχόλμης και τα θέματα που θέτει σχετικά με το Προξενείο και τους Έλληνες του εξωτερικού, υπάρχουν τρία-τέσσερα σημεία στα οποία, θα μου επιτρέψετε, να έχω διαφορετική άποψη και ένσταση, την οποία όμως έχω εκφράσει και στο παρελθόν.

Όχι γιατί θεωρώ ότι δεν πρέπει να διεκδικούμε. Το αντίθετο.

Αλλά γιατί πιστεύω ότι, πάνω απ’ όλα, πρέπει να είμαστε δίκαιοι μεταξύ μας, να αναγνωρίζουμε την προσπάθεια εκεί όπου πραγματικά υπάρχει και να μην βάζουμε όλους τους ανθρώπους και όλες τις ευθύνες στο ίδιο καλάθι.

Και κυρίως, να μπορούμε να ασκούμε κριτική χωρίς να αδικούμε ανθρώπους που καθημερινά προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους κάτω από δύσκολες συνθήκες.

Δεν θα σχολιάσω όλα τα θέματα της επιστολής αν και την ποστάρω όλη. Για να κρίνετε εσείς οι ίδιοι όσα διαβάζετε. Εγώ θα σταθώ μόνο σε εκείνα για τα οποία έχω προσωπική εμπειρία, έχω ζήσει συγκεκριμένες καταστάσεις και, ως εκ τούτου, αισθάνομαι ότι μπορώ να εκφράσω άποψη.

Γιατί η διεκδίκηση είναι απαραίτητη!!!!

Η κριτική επίσης!!!!

Αλλά θεωρώ ότι είναι εξίσου σημαντικό να ξέρουμε πού πρέπει να ασκηθεί η πίεση, σε ποιον ανήκει η ευθύνη και κυρίως ποιον τελικά αδικεί η κριτική μας. Και αδικεί εργαζόμενους, έμμισθους με οικογένειες και υποχρεώσεις και χωρίς τίτλους όπως εμείς οι υπόλοποι.

Πριν από λίγο καιρό, μέσα απο την στήλη μου «Της Παρασκευής τα News by Alex», είχα γράψει για την προσωπική μου εμπειρία από την έκδοση νέου διαβατηρίου στο Ελληνικό Προξενείο της Στοκχόλμης. Την ξαναγράφω. Η αλήθεια είναι ότι πήγα με αρκετή επιφύλαξη, έχοντας στο μυαλό μου παλαιότερες, όχι και τόσο ευχάριστες εμπειρίες. Νομίζω, άλλωστε, πως αρκετοί από εμάς έχουμε βρεθεί κάποια στιγμή σε αντίστοιχη θέση.

Η πραγματικότητα, όμως, εκείνη την ημέρα με εξέπληξε ευχάριστα. Συνάντησα υπαλλήλους ευγενικούς, πρόθυμους να εξυπηρετήσουν εμένα, όπως και τους ανθρώπους που περίμεναν πριν από εμένα, και να απαντήσουν στις ερωτήσεις και τις απορίες μου. Και δεν έχει να κάνει με την αναγνωρισιμότητα. Γιατί οι συγκεκριμένοι υπάλληλοι που με εξυπηρέτησαν δεν ήξεραν καν ποια είμαι.

Θεωρώ λοιπόν ότι αυτή η προσπάθεια αξίζει να αναγνωριστεί και αξίζει να αναφερθεί.

Μπορεί να υπάρχουν προβλήματα, καθυστερήσεις, ελλείψεις και πράγματα που χρειάζονται βελτίωση. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να ισοπεδώνουμε και να απαξιώνουμε τους ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της εξυπηρέτησης του πολίτη, για τους οποίους δεν εχω δει να υπάρχει καμμία αναφορά αποστασιοποίησης σε όλο το κείμενο.

Πάμε λοιπόν να δούμε λοιπόν αναλυτικά τις δικές μου ενστάσεις σύμφωνα με το κείμενο της Ελληνικής Κοινότητας Στοκχόλμης.

Το Προξενείο και η καθημερινή εξυπηρέτηση

Αναφορικά με το ωράριο λειτουργίας, από όσο γνωρίζω, το Προξενείο εξυπηρετεί το κοινό από τις 10:00 έως τις 15:00, με διαφορετικές ζώνες εξυπηρέτησης. Αν κάτι από τα παρακάτω δεν είναι ακριβές, φυσικά και περιμένω την επίσημη διευκρίνιση από την Πρεσβεία.

Από τις 10:00 έως τις 12:00 πραγματοποιούνται προγραμματισμένα ραντεβού, μεταξύ άλλων για διαβατήρια και ληξιαρχικά γεγονότα. Από τις 12:00 έως τις 13:00 υπάρχει η δυνατότητα drop-in για ερωτήσεις και υποθέσεις που μπορούν να εξυπηρετηθούν χωρίς προγραμματισμένο ραντεβού. Στη συνέχεια, από τις 13:00 έως τις 14:00 συνεχίζονται τα προγραμματισμένα ραντεβού, ενώ από τις 14:00 έως τις 15:00 ακολουθούν, μεταξύ άλλων, υποθέσεις πληρεξουσίων.

Και εδώ θα κάνω μια μικρή παρένθεση. Πριν ξεκινήσετε από την άλλη άκρη της Στοκχόλμης για το drop-in, δεν είναι κακή ιδέα να ελέγξετε πρώτα αν η απάντηση που αναζητάτε υπάρχει ήδη στο gov.gr ή στην ιστοσελίδα της Πρεσβείας. Το ίδιο δεν κάνουμε, άλλωστε, όλοι μας πριν επισκεφθούμε μια σουηδική δημόσια υπηρεσία;

Στο επόμενο ερώτημα γιατί δύο μήνες για το διαβατήριο;

Εδώ υπάρχει ένα ακόμη ζήτημα που, κατά τη γνώμη μου, χρειάζεται να το δούμε λίγο πιο ψύχραιμα. Επειδή έχω εργαστεί για αρκετά χρόνια σε διπλωματική αποστολή στη Στοκχόλμη, γνωρίζω από πρώτο χέρι ότι πολλές προξενικές διαδικασίες δεν ολοκληρώνονται αποκλειστικά μέσα στο Προξενείο.

Υπάρχει αλληλογραφία με τις αρμόδιες υπηρεσίες στην Ελλάδα και συγκεκριμένες διαδικασίες διακίνησης εγγράφων. Ένα μέρος αυτής της διαδικασίας γίνεται μέσω του λεγόμενου διπλωματικού σάκου, με τον οποίο αποστέλλονται έγγραφα και αιτήσεις προς την Αθήνα.

Με απλά λόγια, η αίτηση για το διαβατήριο δεν σταματά τη στιγμή που θα φύγεις από το Προξενείο. Πρέπει να ακολουθήσει η προβλεπόμενη διαδικασία, να μεταφερθεί η αίτηση, να εξεταστεί και να εκδοθεί το διαβατήριο από τις αρμόδιες υπηρεσίες στην Ελλάδα και στη συνέχεια να επιστρέψει στη Στοκχόλμη. Γι’ αυτό και ο πολίτης ενημερώνεται για έναν μέγιστο χρόνο παραλαβής που μπορεί να φτάσει τους δύο μήνες. Άλλωστε στην Γενική Αστυνομική Διεύθυνση που απο εκεί εκδίδονται πλέον τα διαβατήρια δεν πάνε μόνο τα διαβατήρια της Στοκχόλμης. Πάνε τα διαβατήρια απο όλες τις διπλωματικές αποστολές σχεδόν.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται περισσότερο προσωπικό.

Κατά τη γνώμη μου, χρειάζεται.

Αλλά η στελέχωση μιας διπλωματικής ή προξενικής αρχής είναι απόφαση του Υπουργείου Εξωτερικών. Όσο και αν πιέσουμε τους ανθρώπους που εργάζονται σήμερα εκεί, αν δεν υπάρξει κεντρική απόφαση για ενίσχυση του προσωπικού, το πρόβλημα δεν πρόκειται να λυθεί από μόνο του. Άρα που κάνουμε διαμαρτυρίες νομίζω στο ΥΠΕΞ.

Μέχρι τότε, όμως, θεωρώ ότι οφείλουμε να αναγνωρίζουμε και την προσπάθεια αυτών που βρίσκονται καθημερινά εκεί και εξυπηρετούν τον κόσμο κάτω από συγκεκριμένες και συχνά δύσκολες συνθήκες.

Και σίγουρα δεν θεωρώ σωστό να μετατρέπονται οι εργαζόμενοι του Προξενείου σε αποδέκτες ύβρεων ή μομφών μέσα από αναρτήσεις και σχόλια σε ελληνικές σελίδες, όταν πολλές από τις αποφάσεις για τις οποίες διαμαρτυρόμαστε λαμβάνονται πολύ ψηλότερα από το επίπεδο της καθημερινής εξυπηρέτησης. Και μου έχει τύχει να διαβάζω πολλά τέτοια σχόλια σε διάφορα ελληνικά γκρούπ.

Ένα ακόμη ζήτημα: το κόστος του διαβατηρίου

Στην επιστολή της Κοινότητας αναφέρεται ότι το νέο διαβατήριο κοστίζει 1.100 κορώνες. Η δική μου πρόσφατη απόδειξη, την οποία και επισυνάπτω, αναγράφει 880 κορώνες για διαβατήριο δεκαετούς διάρκειας. Δεκαετούς διάρκειας.

Επομένως, εδώ θεωρώ ότι υπάρχει μια αναντιστοιχία που καλό θα ήταν να διευκρινιστεί, ώστε να γνωρίζουμε όλοι ποιο είναι τελικά το ισχύον κόστος. 880 σεκ είναι το κόστος και όχι το ποσό που αναγράφεται στην ανακοίνωση.

Και επειδή μου αρέσουν οι συγκρίσεις, να σημειώσω και κάτι ακόμη: η ανανέωση σουηδικού διαβατηρίου για Σουηδούς που βρίσκονται στην Αθήνα, μέσω της Σουηδικής Πρεσβείας, έχει διαφορετικό κόστος και διαφορετική διάρκεια ισχύος.

Στη δική μου περίπτωση, πάντως, το ελληνικό διαβατήριο κόστισε 880 κορώνες.

Η Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας

Πάμε τώρα σε ένα πολύ πιο σοβαρό ζήτημα. Τη Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας. Εδώ, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να ξεχωρίσουμε τα πραγματικά δεδομένα από τη γενικότερη πολιτική συζήτηση.

Η καταγγελία της σχετικής σύμβασης έγινε μονομερώς από τη Σουηδία το 2021, όπως προέβλεπε η ίδια η συμφωνία του 1961. Από την 1η Ιανουαρίου 2022 δεν υπάρχει πλέον σχετική σύμβαση μεταξύ των δύο χωρών.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο τι κάνει ή δεν κάνει σήμερα η ελληνική πλευρά. Το ερώτημα είναι γιατί, από τη στιγμή που η σύμβαση έπαψε να ισχύει, δεν έχει προχωρήσει μέχρι σήμερα μια νέα συμφωνία ή μια νέα ρύθμιση μεταξύ των δύο χωρών. Εδώ, κατά τη γνώμη μου, χρειάζεται πραγματική πολιτική πίεση προς τα αρμόδια υπουργεία.

Και όχι μόνο στην ελληνική πλευρά.

Θα πρέπει να υπάρχει πίεση και προς τη σουηδική πλευρά, από τη στιγμή που η καταγγελία της προηγούμενης σύμβασης έγινε μονομερώς από τη Σουηδία. Αναρωτιέμαι, λοιπόν: μήπως οι επαφές των εκπροσώπων του Ελληνισμού της Σουηδίας με τους αρμόδιους φορείς και τους βουλευτές στην Ελλάδα θα πρέπει να είναι περισσότερο διεκδικητικές και λιγότερο εθιμοτυπικές;

Γιατί άλλο μια συνάντηση, μια φωτογραφία και μια καλή κουβέντα και άλλο η ουσιαστική πολιτική πίεση μέχρι να υπάρξει αποτέλεσμα.

Και πάμε στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση

Εδώ θεωρώ ότι πρέπει πρώτα να απαντήσουμε σε ένα βασικό ερώτημα: Ποιος είναι τελικά αρμόδιος για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Σουηδία; Η ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Σουηδία δεν λειτουργεί αυτόνομα. Υπάγεται σε συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας και, παράλληλα, λειτουργεί μέσα στο πλαίσιο της σουηδικής εκπαιδευτικής νομοθεσίας.

Από ελληνικής πλευράς, σημαντικό ρόλο έχει το Γραφείο Συντονιστή Εκπαίδευσης Λονδίνου, το οποίο έχει αρμοδιότητα για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Σουηδία.

Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες αρμοδιότητες για τους Συντονιστές Εκπαίδευσης Εξωτερικού, οι οποίοι ασκούν διοικητική και παιδαγωγική εποπτεία, συντονίζουν σχολικές μονάδες και εκπαιδευτικούς και εισηγούνται προς το Υπουργείο θέματα που αφορούν τη λειτουργία και την οργάνωση της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης.

Άρα, όταν μιλάμε για προβλήματα στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση στη Σουηδία, μήπως θα πρέπει να απευθυνθούμε και εκεί όπου βρίσκεται η πραγματική αρμοδιότητα; μια που η διοικητική και παιδαγωγική εποπτεία ασκείται από το Γραφείο Συντονιστή Εκπαίδευσης Λονδίνου. Μήπως, λοιπόν, χρειάζεται μια πιο δυναμική κρούση προς το αρμόδιο Γραφείο; ή  στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

(Εδώ τα στοιχεία τους: Education Office at the Greek Embassy in London, Διεύθυνση : Greek Embassy, Education Office, 1A Holland Park, London W11 3TP, U.K. Τηλ: +44 (0)20 7221 5977, +44 (0)20 7221 0093 Δικτυακοί τόποι : www.mfa.gr/uk Πληροφορίες : mail@hellenic-education-uk.europe.sch.gr. Συντονίστρια Εκπαίδευσης : Σαραντούλα Δωροπούλου).

Γιατί πολλές φορές η ουσία βρίσκεται στο να απευθύνεις το αίτημά σου στον σωστό αποδέκτη.

Και κάτι τελευταίο

Για τα υπόλοιπα θέματα της επιστολής, όπως οι συναντήσεις με την Πρέσβη και άλλα ζητήματα που τέθηκαν, δεν θα εκφράσω άποψη, γιατί δεν συμμετείχα στις συγκεκριμένες συζητήσεις και δεν έχω προσωπική εικόνα για το τι ακριβώς ειπώθηκε.

Θέλω, όμως, να κλείσω με κάτι που θεωρώ σημαντικό.

Ας μην τα βάζουμε όλα στο ίδιο καλάθι.

Άλλο η πολιτική ευθύνη και άλλο η καθημερινή προσπάθεια των εργαζομένων.

Άλλο η ανάγκη για περισσότερη στελέχωση, καλύτερες υπηρεσίες και αποτελεσματικότερες διαδικασίες και άλλο να μεταφέρουμε την αγανάκτησή μας σε ανθρώπους που δεν έχουν την αρμοδιότητα να αλλάξουν τις αποφάσεις.

Και θα κάνω μάλιστα και μία πρόταση.

Γιατί να μη διοργανωθεί, σε συνεργασία με τον νέο Πρόξενο, μια ανοιχτή ενημερωτική εκδήλωση της Ελληνικής Κοινότητας, όπου στελέχη του Προξενείου θα μπορούν να παρουσιάσουν στους Έλληνες της Σουηδίας πρακτικά ζητήματα που αφορούν διαβατήρια, πληρεξούσια, πιστοποιητικά, στρατολογικά θέματα, αλλά και τις δυνατότητες που προσφέρει το gov.gr;

Ίσως μια τέτοια συνάντηση να ήταν πολύ πιο χρήσιμη από όσο νομίζουμε και να έλυνε αρκετές παρεξηγήσεις.

Ως άνθρωπος που έχει εργαστεί για αρκετά χρόνια σε διπλωματική αποστολή, γνωρίζω από πρώτο χέρι πόσο εύκολο είναι να χρεώνονται στους υπαλλήλους αποφάσεις που λαμβάνονται πολύ πιο ψηλά από αυτούς.

Και, ναι…

Προσωπικά, θα περίμενα κάποια στιγμή να ακούσουμε και ένα δημόσιο «ευχαριστώ» από τις Κοινότητες αλλά και από τους απλούς πολίτες προς τους ανθρώπους που υπηρετούν σήμερα στο Ελληνικό Προξενείο της Στοκχόλμης.

Η κριτική είναι απαραίτητη.

Η διεκδίκηση επίσης.

Αλλά και η αναγνώριση της προσπάθειας, όταν αυτή υπάρχει, είναι εξίσου σημαντική.

Aλεξάνδρα Ζιώγα