Στο προηγούμενο μέρος του αφιερώματός μας γνωρίσαμε τους Liberalerna (Φιλελεύθερους). Με τους Miljöpartiet de Gröna (Πράσινους) ολοκληρώνουμε την παρουσίαση των οκτώ κομμάτων που εκπροσωπούνται σήμερα στο Σουηδικό Κοινοβούλιο.

Το Miljöpartiet είναι το νεότερο από τα οκτώ κοινοβουλευτικά κόμματα της Σουηδίας. Ιδρύθηκε το 1981, μέσα από τα κινήματα για το περιβάλλον, την ισότητα, την ειρήνη και την αλληλεγγύη. Το 1988 κατάφερε για πρώτη φορά να εκλέξει βουλευτές στο Riksdag.

Σήμερα οι Πράσινοι αποτελούν βασική δύναμη της σουηδικής κεντροαριστεράς, με πολιτική που συνδυάζει την προστασία του περιβάλλοντος με την κοινωνική δικαιοσύνη, την ισότητα και την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η ίδρυση των Πρασίνων

Οι ρίζες του Miljöpartiet βρίσκονται στα κοινωνικά και περιβαλλοντικά κινήματα της δεκαετίας του 1970. Η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια και το δημοψήφισμα του 1980 αποτέλεσαν σημαντικό σημείο αναφοράς για την εμφάνιση ενός νέου πολιτικού κινήματος.

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1981, σε ιδρυτική συνέλευση στο Örebro, αποφασίστηκε η δημιουργία του Miljöpartiet. Το 1985 προστέθηκε στην ονομασία και το de Gröna, δηλαδή «οι Πράσινοι».

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά σουηδικά κόμματα, οι Πράσινοι δημιούργησαν από την αρχή ένα διαφορετικό μοντέλο ηγεσίας. Αντί για έναν μόνο αρχηγό, το κόμμα έχει δύο språkrör, δηλαδή δύο εκπροσώπους/ηγέτες, που συνήθως είναι ένας άνδρας και μία γυναίκα.

Η πρώτη είσοδος στο Riksdag

Η πρώτη μεγάλη εκλογική επιτυχία ήρθε στις βουλευτικές εκλογές του 1988, όταν το Miljöpartiet κατάφερε να εισέλθει για πρώτη φορά στο Riksdag.

Ωστόσο, στις εκλογές του 1991 δεν κατάφερε να ξεπεράσει το εκλογικό όριο και έμεινε εκτός Κοινοβουλίου. Επέστρεψε το 1994 και από τότε έχει διατηρήσει κοινοβουλευτική παρουσία.

Η είσοδος των Πρασίνων στο Riksdag ήταν σημαντική εξέλιξη για το σουηδικό πολιτικό σύστημα. Για πρώτη φορά ένα κόμμα που είχε ως βασική πολιτική προτεραιότητα το περιβάλλον κατάφερε να αποκτήσει σταθερή θέση στο εθνικό κοινοβούλιο.

Το έμβλημα των Miljöpartiet de Gröna

Το σύμβολο των Πρασίνων είναι το χαρακτηριστικό πράσινο λουλούδι, που αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της οπτικής ταυτότητας του κόμματος.

Το πράσινο χρώμα παραπέμπει φυσικά στη φύση, το περιβάλλον και την οικολογική πολιτική. Παράλληλα, η συνολική εικόνα του κόμματος συνδέεται με την προστασία της βιοποικιλότητας, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανάγκη μετάβασης σε μια οικονομία που δεν εξαντλεί τους φυσικούς πόρους.

Η ιδεολογία των Πρασίνων

Το Miljöpartiet χαρακτηρίζεται ως πράσινο, οικολογικό και προοδευτικό κόμμα, με ισχυρές αναφορές στην κοινωνική δικαιοσύνη, τον φεμινισμό και την αλληλεγγύη.

Η πράσινη ιδεολογία του κόμματος βασίζεται στην αντίληψη ότι η οικονομία, η κοινωνία και το περιβάλλον δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ξεχωριστά.

Οι Πράσινοι υποστηρίζουν ένα κοινωνικό μοντέλο στο οποίο:

η οικονομική ανάπτυξη πρέπει να συμβαδίζει με την προστασία του περιβάλλοντος,

μειώνονται οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες,

προστατεύεται η βιοποικιλότητα,

αντιμετωπίζεται η κλιματική αλλαγή,

ενισχύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα,

προωθείται η ισότητα των φύλων,

η κοινωνία μειώνει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα.

Το ίδιο το κόμμα περιγράφει την ιδεολογία του ως αλληλεγγύη προς τους ανθρώπους, τα ζώα και τη φύση, ενώ υποστηρίζει ότι η κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη πρέπει να πραγματοποιείται μέσα στα όρια του πλανήτη.

Οι αρχηγοί του κόμματος

Εδώ υπάρχει μία σημαντική ιδιαιτερότητα. Οι Πράσινοι δεν έχουν έναν μοναδικό αρχηγό, αλλά δύο språkrör.

Στην ιστορία του κόμματος έχουν βρεθεί στην ηγεσία μεταξύ άλλων οι:

Per Gahrton

Birger Schlaug

Maria Wetterstrand

Peter Eriksson

Gustav Fridolin

Åsa Romson

Isabella Lövin

Per Bolund

Märta Stenevi

Daniel Helldén

Από το 2024 τα δύο språkrör είναι η Amanda Lind και ο Daniel Helldén.

Οι Πράσινοι και οι κυβερνήσεις της Σουηδίας

Το Miljöpartiet δεν έχει αναδείξει ποτέ πρωθυπουργό της Σουηδίας.

Ωστόσο, έχει συμμετάσχει σε κυβερνήσεις. Η σημαντικότερη περίοδος ήταν από το 2014 έως το 2021, όταν συμμετείχε στις κυβερνήσεις του Σοσιαλδημοκράτη πρωθυπουργού Stefan Löfven.

Το 2014 οι Socialdemokraterna και οι Miljöpartiet συμφώνησαν να σχηματίσουν κοινή κυβέρνηση με τον Löfven ως πρωθυπουργό.

Το 2021, το κόμμα εξακολουθούσε να συμμετέχει στην κυβέρνηση, με πέντε υπουργικές θέσεις. Μεταξύ των υπουργών ήταν ο Per Bolund, η Amanda Lind και η Märta Stenevi.

Η συμμετοχή αυτή έδωσε στους Πράσινους τη δυνατότητα να επηρεάσουν άμεσα την κυβερνητική πολιτική για το κλίμα, την ενέργεια, τη μετανάστευση, την ισότητα και το περιβάλλον.

Τα αποτελέσματα των εκλογών του 2022

Στις βουλευτικές εκλογές της 11ης Σεπτεμβρίου 2022, το Miljöpartiet de Gröna συγκέντρωσε 5,08% των ψήφων και εξέλεξε 18 βουλευτές στο Riksdag.

Το αποτέλεσμα ήταν αρκετό για να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική τους παρουσία, αλλά ταυτόχρονα επιβεβαίωσε ότι οι Πράσινοι παραμένουν ένα σχετικά μικρό κόμμα σε σχέση με τους Socialdemokraterna, τους Moderaterna και τους Sverigedemokraterna.

Τι δείχνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις;

Η εικόνα των Πρασίνων ενόψει των εκλογών του 2026 είναι σχετικά σταθερή.

Στην τελευταία δημοσκόπηση της Demoskop, που πραγματοποιήθηκε από τις 29 Ιουλίου έως τις 10 Αυγούστου 2026, το Miljöpartiet καταγράφεται στο 6,6%. Το ποσοστό αυτό βρίσκεται πάνω από το όριο του 4% και δείχνει ότι, με βάση τη συγκεκριμένη μέτρηση, το κόμμα βρίσκεται σε ασφαλή θέση για την είσοδό του στο Riksdag.

Ωστόσο, η ίδια μέτρηση δείχνει μια μικρή υποχώρηση των Πρασίνων. Η Demoskop σημειώνει ότι το MP υποχώρησε για δεύτερο συνεχόμενο μήνα και επέστρεψε περίπου στον μέσο όρο του τελευταίου έτους.

Οι βασικές πολιτικές θέσεις

Οι Πράσινοι δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε τρεις μεγάλες πολιτικές προτεραιότητες για τις εκλογές του 2026:

Κλίμα – Περιβάλλον και φύση – Ισότητα.

Παράλληλα, το κόμμα έχει αναλυτικές θέσεις για:

την πράσινη μετάβαση,

τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,

τις μεταφορές,

την προστασία των δασών και της βιοποικιλότητας,

την υγεία,

την εκπαίδευση,

την κοινωνική ασφάλιση,

τη στέγαση,

τη μετανάστευση και την ένταξη,

τα ανθρώπινα δικαιώματα,

την ισότητα των φύλων,

την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι βασικές δεσμεύσεις για τις εκλογές του 2026

Το προεκλογικό πρόγραμμα των Πρασίνων για το 2026 έχει ως βασικό μήνυμα ότι «η Σουηδία κερδίζει με πράσινη πολιτική».

Το κόμμα υποστηρίζει ότι η κλιματική μετάβαση δεν αποτελεί εμπόδιο για την οικονομία. Αντίθετα, μπορεί να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να οδηγήσει σε ασφαλέστερη και καθαρότερη ενέργεια.

Κλιματική μετάβαση

Οι Πράσινοι θέλουν να επιταχύνουν σημαντικά τη μετάβαση της Σουηδίας σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών και να περιορίσουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Προστασία της φύσης

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία της βιοποικιλότητας, των δασών, των υδάτων και των οικοσυστημάτων.

Το κόμμα θεωρεί ότι η προστασία της φύσης αποτελεί επένδυση για τις επόμενες γενιές και όχι εμπόδιο στην οικονομική ανάπτυξη.

Κοινωνική δικαιοσύνη

Οι Πράσινοι συνδέουν την πράσινη μετάβαση με τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Υποστηρίζουν ότι η μετάβαση πρέπει να είναι δίκαιη, ώστε το κόστος των αλλαγών να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα.

Υγεία και κοινωνικό κράτος

Το κόμμα θέλει ενίσχυση της δημόσιας υγείας, καλύτερες συνθήκες για τους εργαζομένους στον χώρο της υγείας και ισότιμη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.

Παράλληλα, υποστηρίζει ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος και μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια για τους πολίτες.

Κατοικία και πράσινες πόλεις

Οι Πράσινοι τάσσονται υπέρ της κατασκευής περισσότερων κατοικιών με χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και προσιτό κόστος. Παράλληλα, δίνουν έμφαση στις δημόσιες συγκοινωνίες και στις βιώσιμες μετακινήσεις.

Το πρόγραμμα του κόμματος περιλαμβάνει ειδικά την ανάγκη για περισσότερες κλιματικά φιλικές κατοικίες και οικονομικά προσιτές λύσεις στέγασης.

Ένα κόμμα με διαφορετική πολιτική ταυτότητα

Το Miljöpartiet έχει κάτι που το ξεχωρίζει από τα περισσότερα παραδοσιακά κόμματα της Σουηδίας.

Δεν δημιουργήθηκε γύρω από την κλασική αντίθεση Αριστεράς και Δεξιάς. Γεννήθηκε κυρίως μέσα από το οικολογικό και κοινωνικό κίνημα και προσπάθησε να φέρει στο επίκεντρο ζητήματα που μέχρι τότε δεν είχαν την ίδια πολιτική βαρύτητα.

Σήμερα, ωστόσο, οι Πράσινοι βρίσκονται πιο κοντά στην κεντροαριστερά, συνεργαζόμενοι πολιτικά συχνά με τους Socialdemokraterna και το Vänsterpartiet.

Συμπέρασμα

Από ένα μικρό περιβαλλοντικό κίνημα που δημιουργήθηκε το 1981, το Miljöpartiet de Gröna κατάφερε να γίνει σταθερό μέρος του σουηδικού κοινοβουλευτικού συστήματος.

Η συμμετοχή του στις κυβερνήσεις του Stefan Löfven απέδειξε ότι οι Πράσινοι μπορούν να περάσουν από τη θέση της αντιπολίτευσης στην άσκηση κυβερνητικής εξουσίας.

Στις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου 2026, το κόμμα θα επιχειρήσει όχι μόνο να παραμείνει στο Riksdag, αλλά και να αυξήσει την επιρροή του στην επόμενη κυβέρνηση.

Με τους Amanda Lind και Daniel Helldén στην ηγεσία, οι Πράσινοι παρουσιάζουν μια πολιτική πρόταση που συνδέει την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης με την κοινωνική δικαιοσύνη, την προστασία της φύσης και ένα ισχυρότερο κράτος πρόνοιας.

Και κάπου εδώ ολοκληρώνεται η παρουσίαση των οκτώ κοινοβουλευτικών κομμάτων της Σουηδίας.