Στο προηγούμενο μέρος του αφιερώματός μας γνωρίσαμε τους Socialdemokraterna, το κόμμα που διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό το σύγχρονο σουηδικό κράτος πρόνοιας. Συνεχίζουμε με το μεγαλύτερο κόμμα της κεντροδεξιάς παράταξης, τους Moderaterna (Μετριοπαθείς), το κόμμα του σημερινού πρωθυπουργού Ulf Kristersson.

Οι Μετριοπαθείς αποτελούν διαχρονικά τον βασικό πολιτικό αντίπαλο των Σοσιαλδημοκρατών. Για περισσότερο από έναν αιώνα διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη σουηδική πολιτική ζωή και έχουν αναδείξει αρκετούς πρωθυπουργούς, επηρεάζοντας σημαντικά την οικονομική και κοινωνική πολιτική της χώρας.

Ίδρυση και ιστορία

Οι Moderaterna ιδρύθηκαν στις 17 Οκτωβρίου 1904 με την ονομασία Allmänna valmansförbundet (Γενική Εκλογική Ένωση). Το κόμμα δημιουργήθηκε ως απάντηση στην άνοδο του εργατικού κινήματος και του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος.

Το 1969 υιοθέτησε την ονομασία Moderata samlingspartiet (Μετριοπαθές Συνασπιστικό Κόμμα), ενώ στην καθημερινή πολιτική ζωή είναι γνωστό απλώς ως Moderaterna.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών εξελίχθηκε στο μεγαλύτερο κόμμα της σουηδικής κεντροδεξιάς και αποτέλεσε τον βασικό πόλο απέναντι στους Σοσιαλδημοκράτες.

Το έμβλημα και ο συμβολισμός του

Το επίσημο έμβλημα των Moderaterna είναι ένα πράσινο γράμμα “Μ” μέσα σε λευκό τετράγωνο με μπλε περίγραμμα.

Το λογότυπο υιοθετήθηκε το 2006, όταν το κόμμα ανανέωσε την εικόνα του υπό την ηγεσία του Fredrik Reinfeldt.

Σύμφωνα με το κόμμα, το πράσινο «Μ» συμβολίζει την ελευθερία, την υπευθυνότητα, την ανάπτυξη και την αισιοδοξία. Παράλληλα, το μπλε περίγραμμα παραπέμπει στη μακρά πολιτική παράδοση της κεντροδεξιάς στη Σουηδία.

Η ιδεολογία του κόμματος

Οι Moderaterna ανήκουν στον χώρο της φιλελεύθερης συντηρητικής κεντροδεξιάς.

Το κόμμα υποστηρίζει:

την οικονομία της ελεύθερης αγοράς,

τη μείωση της φορολογίας,

την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας,

τη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας,

την ατομική ευθύνη,

ένα αποτελεσματικό αλλά οικονομικά βιώσιμο κράτος πρόνοιας.

Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, στην αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική και στην ενίσχυση της άμυνας.

Οι αρχηγοί του κόμματος

Ανάμεσα στους σημαντικότερους προέδρους των Moderaterna συγκαταλέγονται:

Gösta Bohman (1970–1981)

Ulf Adelsohn (1981–1986)

Carl Bildt (1986–1999)

Bo Lundgren (1999–2003)

Fredrik Reinfeldt (2003–2015)

Anna Kinberg Batra (2015–2017)

Ulf Kristersson (2017–σήμερα)

Οι πρωθυπουργοί των Moderaterna

Οι Μετριοπαθείς έχουν αναδείξει τέσσερις πρωθυπουργούς της Σουηδίας:

Carl Bildt (1991–1994)

Fredrik Reinfeldt (2006–2014)

Ulf Kristersson (2022–σήμερα)

(Ο Carl Bildt ήταν ο πρώτος πρωθυπουργός των Moderaterna μετά από δεκαετίες σοσιαλδημοκρατικής κυριαρχίας, ενώ ο Fredrik Reinfeldt υπηρέτησε δύο συνεχόμενες θητείες.)

Ο σημερινός αρχηγός

Από το 2017, πρόεδρος των Moderaterna είναι ο Ulf Kristersson. Μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2022 ανέλαβε πρωθυπουργός της Σουηδίας, σχηματίζοντας κυβέρνηση συνεργασίας με τους Χριστιανοδημοκράτες και τους Φιλελεύθερους, η οποία στηρίζεται κοινοβουλευτικά από τους Σουηδούς Δημοκράτες.

Τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών του 2022

Στις εκλογές της 11ης Σεπτεμβρίου 2022, οι Moderaterna συγκέντρωσαν 19,10% των ψήφων και εξέλεξαν 68 βουλευτές.

Παρότι κατέλαβαν τη δεύτερη θέση μεταξύ των κομμάτων της κεντροδεξιάς, κατάφεραν να σχηματίσουν κυβέρνηση χάρη στη συνεργασία τους με τους Kristdemokraterna και τους Liberalerna, καθώς και στη συμφωνία κοινοβουλευτικής στήριξης με τους Sverigedemokraterna (Συμφωνία του Tidö).

Τι δείχνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις;

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Moderaterna παραμένουν ένα από τα μεγαλύτερα κόμματα της Σουηδίας, με ποσοστά που κυμαίνονται περίπου μεταξύ 17% και 20%.

Η πορεία τους προς τις εκλογές του 2026 θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου, ιδιαίτερα σε θέματα οικονομίας, εγκληματικότητας και μεταναστευτικής πολιτικής.

Οι βασικές πολιτικές θέσεις

Οι Μετριοπαθείς δίνουν ιδιαίτερη έμφαση:

στη μείωση της φορολογίας για εργαζομένους και επιχειρήσεις,

στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας,

στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της σουηδικής οικονομίας,

στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος,

στην αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική,

στην ενίσχυση της άμυνας,

στη στήριξη της πυρηνικής ενέργειας ως μέρους του ενεργειακού μείγματος,

στη συνέχιση της ενεργού συμμετοχής της Σουηδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ.

Οι βασικές δεσμεύσεις για τις εκλογές του 2026

Στο επίσημο πρόγραμμά τους για τις εκλογές του 2026, οι Moderaterna δεσμεύονται να:

μειώσουν την εγκληματικότητα και να ενισχύσουν την αστυνομία,

επιταχύνουν τις διαδικασίες απονομής δικαιοσύνης,

περιορίσουν την παράτυπη μετανάστευση,

ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη μέσω φορολογικών μεταρρυθμίσεων,

στηρίξουν την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις,

αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες,

διασφαλίσουν αξιόπιστο ενεργειακό εφοδιασμό με έμφαση και στην πυρηνική ενέργεια.

Συμπέρασμα

Οι Moderaterna αποτελούν εδώ και περισσότερα από 120 χρόνια τον βασικό εκφραστή της σουηδικής κεντροδεξιάς. Ως κόμμα του σημερινού πρωθυπουργού, θα βρεθούν στο επίκεντρο της προεκλογικής αναμέτρησης του 2026, καθώς οι πολίτες θα κληθούν να αξιολογήσουν το κυβερνητικό τους έργο.

Στο επόμενο μέρος του αφιερώματός μας θα γνωρίσουμε τους Sverigedemokraterna (Σουηδούς Δημοκράτες), το κόμμα που γνώρισε τη μεγαλύτερη εκλογική άνοδο των τελευταίων ετών και έχει μεταβάλει τις πολιτικές ισορροπίες στη Σουηδία.